<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"
	version="5.1"
	xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
	xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude"
	xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd"
	xml:lang="deu"
	xml:id="eCod_ubb-F-III-0030_swisscollections"
	xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/ubb/F-III-0030/swisscollections">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title><persName role="author" key="pnd_118596624">Priscianus</persName></title>
			</titleStmt>
			<editionStmt>
				<edition>Elektronische Version nach TEI P5.1</edition>
				<respStmt>
					<resp>Konvertierung nach TEI: <persName>Brigitte Roux</persName>
						<date when="2025-06-10">10.06.2025</date>
					</resp>
					<name>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</name>
				</respStmt>
			</editionStmt>
			<publicationStmt>
				<publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
				<availability status="restricted" n="cc-by">
					<licence target="http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/">
						<p>Creative Commons Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0)</p>
					</licence>
				</availability>
			</publicationStmt>
			<sourceDesc>
				<msDesc xml:id="ubb-F-III-0030_swisscollections" xml:lang="deu">
					<msIdentifier>
						<settlement>Basel</settlement>
						<repository>Universitätsbibliothek</repository>
						<idno>F III 30</idno>
					</msIdentifier>
					<head>
						<title><persName role="author" key="pnd_118596624">Priscianus</persName></title>
						<origDate notBefore="1000" notAfter="1199">11./12. Jahrhundert</origDate>
					</head>
					<msContents>
						<textLang mainLang="lat">Lateinisch</textLang>
						<msItem>
							<locus from="V1r">Ir</locus>
							<title>Expositio in terminos Graecos figurarum rhetoricarum. Figure Grecorum. </title>
							<incipit xml:lang="lat">Esexegesis est exaggeratio rei, ut 'que cura boum'</incipit>
							<explicit xml:lang="lat">Monadicon est singularis dictio. </explicit>
							<note>Für den Schluss des Texts, die restlichen vier Figuren, ganz oben im <locus from="Vordere_Innenseite">vorderen Spiegel</locus>, siehe Einband. <bibl>Scholia Bernensia ad Vergili Bucolica atque Georgica, ed. Hermannus <hi rend="small-caps">Hagen</hi>, Lipsiae 1867 (Jahrbücher für classische Philologie, Supplement Bd. 4), p. 984-987.</bibl></note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="V1v">Iv</locus>
							<note>Notizen und Federproben</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="V2r">IIr</locus>
							<note>Contenta librorum Prisciani.</note>
							<incipit xml:lang="lat">Primus liber continet de voce et eius speciebus </incipit>
							<explicit xml:lang="lat">Septimus decimus et octavus decimus de constructione parcium oracionis in contextu parcium oracionis eiusdem etc. </explicit>
							<note>Buch 17 und 18 in dieser Hs. nicht enthalten.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="V2v" to="V3v">IIv-IIIv</locus>
							<note>Leer, bis auf einige Griffelnotizen</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1r" to="34r">1r-34r</locus>
							<title>Institutiones maiores: Epistula ad Iulianum, Lib. 1-5,32. Priscianus.</title>
							<rubric>Incipit ars Prisciani viri <note>[...]</note> Cesariensis gramaticus, Iuliano consuli ac patricio, salutem</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Cum omnis eloquentie doctrinam </incipit>
							<explicit xml:lang="lat">'flos', 'lepos', 'nepos'.</explicit>
							<note>Die obere der beiden Zeilen des Titels beschnitten; die untere Hälfte der letzten Seite leer. Buch 1: <locus from="1v">1v</locus>, Buch 2: <locus from="10v">10v</locus>, Buch 3: <locus from="19r">19r</locus>, Buch 4: <locus from="25v">25v</locus>, Buch 5: <locus from="29v">29v</locus>. <bibl>Grammatici Latini, Bd. 2, S. 1-161.</bibl></note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="34v">34v</locus>
							<note>Leer</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="35r" to="175r">35r-175r</locus>
							<title>Institutiones maiores: Lib. 5,33-16. Priscianus. </title>
							<incipit xml:lang="lat">In 'us' correptam </incipit>
							<explicit xml:lang="lat">nec lucidus aethera sidera polus. </explicit>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="175v">175v</locus>
							<title>Ars grammatica, Pars 1,1-3 (Fragment). <persName role="author" key="pnd_118526715">Donatus</persName>. </title>
							<incipit xml:lang="lat">Vox est aer ictus sensibilis auditu </incipit>
							<explicit xml:lang="lat">arsis et tesis.</explicit>
							<bibl>Grammatici Latini, Bd. 4, S. 367-369, Z. 18.</bibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="175v">175v</locus>
							<note>Colophon.</note>
							<colophon>Anno an incarnatione domini nostri milleno quatercenteno quadrageno quarto, in partibus Alamanie.</colophon>
						</msItem>
					</msContents>
					<physDesc>
						<objectDesc form="codex">
							<supportDesc material="perg">
								<support>Pergament</support>
								<extent>
									<measure type="leavesCount">180 Blätter (1 Band)</measure>
									<measure type="pageDimensions" n="25,5 x 18 cm">25,5 x 18 cm</measure>
								</extent>
								<foliation>Moderne Bleistiftfoliierung (von zwei Händen): I-III. 1-26. 26a. 27. 27b. 28-43. 43a. 44-110. 112-175.</foliation>
								<collation>
									Die Hs. besteht (einschliesslich Spiegel und Vorsatz, siehe Einband) aus 24 Lagen, überwiegend <term>Quaternionen</term>: 4 IV<hi rend="sup"><locus from="30v">30</locus></hi> + II<hi rend="sup"><locus from="34v">34</locus></hi> + 11 IV<hi rend="sup"><locus from="122v">122</locus></hi> + III<hi rend="sup"><locus from="128v">128</locus></hi> + 6 IV<hi rend="sup"><locus from="175v">175</locus></hi>, das letzte Blatt der letzten Lage als <locus from="Hintere_Innenseite">Spiegelblatt</locus> in den Deckel geklebt. Lagenzählungen im ersten Teil (Bl. <locus from="1r" to="34r">1-34</locus>): <hi rend="italic">i</hi> (<locus from="7v">7v</locus>), <hi rend="italic">ii</hi> (<locus from="14v">14v</locus> und <locus from="16v">16v</locus>), <hi rend="italic">iii</hi> (<locus from="24v">24v</locus>), <hi rend="italic">iiii</hi> (<locus from="28v">28v</locus> und <locus from="30v">30v</locus>). <catchwords>Reklamanten</catchwords>: <locus from="8v">8v</locus>, <locus from="57v">57v</locus> (beschnitten), <locus from="89v">89v</locus> und <locus from="122v">122v</locus> (beide rot), <locus from="144v">144v</locus>, <locus from="152v">152v</locus> und <locus from="168v">168v</locus> (beschnitten).
								</collation>
								<condition>Zahlreiche Löcher und Risse im Pergament, in Bl. <locus from="3r">3</locus>, <locus from="5r">5</locus> und <locus from="131r">131</locus> genäht, letztere Naht verläuft quer durch das ganze, erst nach dem Zusammennähen der beiden Stücke beschriebene Blatt. </condition>
							</supportDesc>
							<layoutDesc>
								<layout columns="1" writtenLines="28 36">
									Blindliniierung, vertikale Schriftraumbegrenzung durch Doppellinien, links jeweils als Versalienspalte genutzt; Punktierungen an den äusseren Rändern, teils abgeschnitten; Schriftraum: <locus from="1r" to="43r">1r-43r</locus> <measure type="written">19-19,5 x 12 cm</measure>, 34-35 Zeilen; <locus from="35r" to="175r">35r-175r</locus> <measure type="written">17,5-19 x 11-11,5 cm</measure>, bis <locus from="89v">89v</locus> 28-29, danach 34-36 Zeilen.
								</layout>
							</layoutDesc>
						</objectDesc>
						<handDesc hands="2">
							<handNote script="gotica">
								<p>
									Frühgotische Minuskel, <locus from="1r" to="34r">1r-34r</locus> von einer Hand, ab <locus from="35r">35r</locus> von (wohl nur) einer anderen Hand. Überschriften, Textpassagen und Einzelbegriffe (z.T. auch Griechisch oder Halbgriechisch) teils in Capitalis rustica in versch. Schriftgraden.
								</p>
							</handNote>
						</handDesc>
						<decoDesc>
							<decoNote>
								<hi rend="bold">Rubrizierungen</hi>: Rubriziert: rote Überschriften und Marginalien, bis <locus from="68v">68v</locus> rote Strichelung, <locus from="35r" to="52r">35r-52r</locus> Füllungen der Majuskel-Binnenfelder.</decoNote>
								<decoNote><hi rend="bold">Initialen:</hi> 1-3zeilige rote und schwarze Lombarden, teils in die Versalienspalte ausgerückt. <locus from="1r">1r</locus> eine vierzeilge, <locus from="1v">1v</locus> eine dreizeilige gelbe, rot konturierte Initiale auf blauem, ebenfalls rot konturiertem Grund, im Binnenfeld eine weisse und eine grüne Ranke; <locus from="35r">35r</locus> eine graublau und gelb gespaltene Initiale mit rot konturierter Ranke, ähnlich auch <locus from="43v">43v</locus>, <locus from="45r">45r</locus> (darauf nachträglich eine neue Rankeninitiale in schwarzer Federzeichnung), <locus from="70v">70v</locus>, sowie mehrere auf <locus from="93v" to="94r">93v/94r</locus>, ganz oder teilweise aus dem Schriftraum ausgerückt; <locus from="70r">70r</locus>, <locus from="73r">73r</locus>, <locus from="76v">76v</locus>, <locus from="82v">82v</locus> (2), <locus from="83v">83v</locus> (2) Rankeninitialen in roter Federzeichnung, teils etwas verwischt (<locus from="77r">77r</locus> ganz weggewischt).
								
							</decoNote>
						</decoDesc>
						<additions>Korrekturen der Schreiber, z.B. <locus from="3v">3v</locus>, <locus from="36r">36r</locus>, <locus from="21r">21r</locus>, <locus from="122v">122v</locus> oder <locus from="175v">175v</locus>; zahlreichere zeitgenössische Korrekturen, Interlinearglossen und Marginalien; Rasuren, teils auch über mehrere Zeilen, vgl. <locus from="29v">29v</locus> oder <locus from="121v">121v</locus>; um einen Palimpsest handelt es sich aber nicht (<bibl><hi rend="small-caps">Passalacqua</hi>, S. 13</bibl>).</additions>
						<bindingDesc>
							<binding>
								<p>
									Mit weichem weissem, sehr wurmstichigem Leder bezogene <locus from="Vorderseite">Holzdeckel</locus>, Datierung unsicher, Rückenleder zur Sicherung teilweise mit Japanpapier unterlegt und wiederangeklebt. Zwei nach hinten greifende Langriemenschliessen aus dünnem, mit Streicheisenlinien verziertem Leder, die untere grösserenteils abgerissen; Riemenbefestigung mittels zweier rechteckiger Messingplättchen und einem Nagel, die Öse am erhaltenen Riemen aus zwei ebenfalls rechteckigen, vierfach zusammengenieteten rostigen Eisenplättchen; im <locus from="Rückseite">Rückdeckel</locus> Messingstifte. Ehemals Catenatus, Loch der ausgerissenen Kettenklammer am oberen Rand des Rückdeckels. Ungefärbte Kapitale.<lb/> Spiegel- und Vorsatzblätter (<locus from="V1r" to="V3v">I-III</locus>) Pergament, vorne zwei Doppelblätter (Binio), darin Löcher und Rostspuren auf der Höhe der Bünde, von einer früheren Verpflockung letzterer vielleicht in denselben Deckeln mit Eisennägeln, dasselbe im <locus from="Hintere_Innenseite">hinteren Spiegelblatt</locus>, welches zur letzten Lage gehört. Zuoberst auf dem <locus from="Vordere_Innenseite">vorderen Spiegelblatt</locus> Schluss des Textes von Ir: <quote><supplied>Epi</supplied>logus est secundum quosdam <note>... - ... </note>Arcaismos est casus pro casu.</quote> Von anderer Hand: <quote>Magister Mauricius iam persolvit Iohanni Scoto pro iiii<hi rend="sup">or</hi> evvangelistis quos ab ipso emit Lv f<supplied>lorenos</supplied> Par<supplied>isienses</supplied> et tradidit ei istum Priscianum pro v f. et adhuc restant Lv f. et de gracia dabit ei adhuc v f. si voluerit, et sibi bene fecit ut promisit, et debet predictus Iohannes reddere duos evvangelistas ita bene paratos et scriptos et illuminatos et ligatos sicut primi sunt quos magister Mauricius iam habet.</quote> Darum herum mehrere Federproben: <quote>Sicera appellatur omnis potus quo potest aliquis inebriari</quote> oder <quote>Item der meister am graben sol x s. <note>[zehn Groschen]</note> umb einen hengest unn</quote>, etc. Auf dem <locus from="Vorderseite">Vorderdeckel</locus> Titelschild: <quote>Maius volumen prisciani</quote> sowie Signatur vielleicht der Barfüsserbibliothek in Rot: <hi rend="italic">y. vi.</hi> Auf dem <locus from="Buchrücken">Rücken</locus> beschädigtes Papierschild, <date>17./18. Jh.</date>: "<quote>PRISCIA<supplied>N</supplied>I Gram/mati lib<supplied>ri</supplied> XV &#47; <supplied>M</supplied>.S. Mem<supplied>br</supplied>an. &#47; <supplied>1</supplied>444. <supplied>in</supplied> partibus &#47; alema<supplied>nni</supplied>&#281;</quote>".
								</p>
							</binding>
						</bindingDesc>
						<accMat></accMat>
					</physDesc>
					<history>
						<origin><p>Die Hs. ist aufgrund von Schrift und Buchschmuck vielleicht um <date>1100</date> zu datieren und wohl nördlich der Alpen entstanden.</p></origin>
						<provenance><p>Möglicherweise aus der Bibliothek des <orgName>Basler Barfüsserklosters</orgName>, nach der Signatur auf dem <locus from="Vorderseite">Einband</locus>. Vorbesitzer scheinen laut einer Notiz im <locus from="Vordere_Innenseite">vorderen Spiegel</locus> zuerst ein "Magister Mauricius" und danach "Johannes Scotus" gewesen zu sein, siehe Einband. </p></provenance>
						<acquisition>
							<locus from="V2r">IIr</locus> Besitzeintrag der Universitätsbibliothek von der Hand <persName role="librarian" key="pnd_124439047">Heinrich Pantaleon</persName>s: <quote>Ex libris Bibliothecae Academię Basiliensis. 1559</quote>.<lb/> 
							<locus from="1r">1r</locus> Bibliotheksstempel (oval): "Bibl. publ. Basileensis" (2 x 3 cm), um 1800, vgl. <bibl>Agnes <hi rend="small-caps">Wegmann</hi>, Schweizer Exlibris bis zum Jahre 1900, Bd. 1, Zürich 1933, Nr. 368/369.</bibl>
						</acquisition>
					</history>
					<additional>
						<adminInfo>
							<recordHist>
								<source>
									<bibl>Aus: swisscollections, <date>2025</date>.</bibl>
								</source>
							</recordHist>
						</adminInfo>
						<listBibl>
							<listBibl>
								<head>Bibliographischer Nachweis:</head>
								<bibl><hi rend="small-caps">Haenel</hi>, Gustav. - Catalogi librorum manuscriptorum, qui bibliothecis Galliae, Helvetiae, Belgii, Britanniae M., Hispaniae, Lusitaniae asservantur, nunc primum editi. - Leipzig, 1830, Sp. 521.</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Passalacqua</hi>, Marina. - I codici di Prisciano (Sussidi eruditi, 29). - Roma, 1978, S. 13f. Nr. 24.</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Bursill-Hall</hi>, Geoffrey L.: A census of medieval grammatical manuscripts (Grammatica speculativa, Bd. 4). - Stuttgart-Bad Cannstatt, 1981, S. 29, Nr. 17.</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Steinmann</hi>, Martin. - Ungedruckte Beschreibung, 1981 (Ergänzungen bis 2005).</bibl>
							</listBibl>
							<listBibl>
								<head>Literatur:</head>
								<bibl><hi rend="small-caps">Jakobi</hi>, Rainer: Causa Teucri. Zur Geschichte der mittelalterlichen Beredsamkeit, in: Mittellateinisches Jahrbuch 41 (2006), S. 413-416.</bibl>
							</listBibl>
							<listBibl>
								<head>Online:</head>
								<bibl><ref type="crossRef" target="https://swisscollections.ch/Record/991170523879405501">swisscollections</ref></bibl>
							</listBibl>
						</listBibl>
					</additional>
				</msDesc>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<!--
		<revisionDesc>
			<change who="" when=""></change>
		</revisionDesc>
		-->
	</teiHeader>
	<text>
		<body>
			<p></p>
		</body>
	</text>
</TEI>
