<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"
	version="5.1"
	xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
	xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude"
	xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd"
	xml:lang="deu"
	xml:id="eCod_ubb-B-VII-0008_swisscollections"
	xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/ubb/B-VII-0008/swisscollections">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title>Bernardina et Pseudo-Bernardina; Stimulus amoris</title>
			</titleStmt>
			<editionStmt>
				<edition>Elektronische Version nach TEI P5.1</edition>
				<respStmt>
					<resp>Konvertierung nach TEI: <persName>Brigitte Roux</persName>
						<date when="2025-01-14">14.01.2025</date>
					</resp>
					<name>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</name>
				</respStmt>
			</editionStmt>
			<publicationStmt>
				<publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
				<availability status="restricted" n="cc-by">
					<licence target="http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/">
						<p>Creative Commons Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0)</p>
					</licence>
				</availability>
			</publicationStmt>
			<sourceDesc>
				<msDesc xml:id="ubb-B-VII-0008_swisscollections" xml:lang="deu">
					<msIdentifier>
						<settlement>Basel</settlement>
						<repository>Universitätsbibliothek</repository>
						<idno>B VII 8</idno>
					</msIdentifier>
					<head>
						<title>Bernardina et Pseudo-Bernardina; Stimulus amoris</title>
						<origDate notBefore="1200" notAfter="1299">13. Jh.</origDate>
						<origDate notBefore="1400" notAfter="1499">und 15. Jh.</origDate>
					</head>
					<msContents>
						<textLang mainLang="lat" otherLangs="">Lateinisch</textLang>
						<msItem>
							<locus from="Vordere_Innenseite">Vorderes Spiegelblatt</locus>
							<note>Versus de celeberrimis illis reliquiis quae Treveris asservantur (De clavo et tunica; de baculo illo Petri, quo Eucharius Maternum mortuum suscitasse traditur).</note>
							<quote>Clavus de Weda crucifixi tunc varietur &#124; Cum deponatur similis sibi ficte fiat sic &#124; Instar depositi qui continere dicetur &#124; Treberis et vestis non suta patefiet &#124; Et concursus erit undique signa fient &#124; Cum clavos tunice scis fore contiguos &#124;&#124; Petrus Euchario baculum primus tribuebat &#124; Sic Maternus eo vitam defunctus habebat &#124; Ergo caret baculis ni fuerit Treveris. </quote>
							<note>Nachtrag <date>15. Jh.</date> Lesung nicht durchwegs sicher, da Schrift stark abgerieben; Inhalt unklar: Die Verse scheinen zu besagen, dass der Nagel von Weiden (?) Wunder verrichtet, wenn er als derjenige von <placeName>Trier</placeName> ausgegeben wird (?). Zu den Reliquien vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Brower-Masen</hi> 1670</bibl>, <bibl><hi rend="small-caps">Wyttenbach-Müller</hi> 1836</bibl>, <bibl><hi rend="small-caps">Irsch</hi> 1931</bibl> und <bibl><hi rend="small-caps">Marx</hi> 1909</bibl>.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1_0000_0001r">Ar</locus>
							<note>Titulus</note>
							<title>Ti. Sermones Bernhardi de tempore et sanctis ad L.</title>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1_0000_0001v">Av</locus>
							<note>Conspectus</note>
							<incipit xml:lang="lat">Istud volumen est domus vallis </incipit>
							<explicit xml:lang="lat">In hoc volumine continentur ista. Primo sermones beati Bernardi de tempore et de sanctis. Item speculum monachorum. Item testamentum eiusdem. Item epytaphium seu recommendatio de sancto Bernardo de eiusque opusculis tam prosaice quam metrice. Item sermones duo de obitu sancti Malachie episcopi Hiberniensis. Item recommendatio in obitu fratris Hůmberti. Item stimulus amoris beati Anselmi de passione domini.</explicit>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1_0000_0002r">Br</locus>
							<note>Besitzeintrag und alte Signatur</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1_0000_0002v" to="1_0001v">Bv-1v</locus>
							<note>leer</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1_0002r" to="1_0005r">2r-5r</locus>
							<note>Tabula</note>
							<rubric>In isto volumine continentur sermones de tempore et de sanctis beatissimi Bernardi abbatis Clarevallensis <gap reason="sampling"/> qui sunt tales per ordinem ut in sequenti tabula sequuntur. Primo de adventu domini sermones septem per ordinem</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Hodie fratres adventus inicium celebramus.</incipit>
							<rubric>.I.</rubric>
							<explicit>Si quis emendacionis vite desiderio tactus. </explicit>
							<finalRubric>.CLII.</finalRubric>
							<note>Das Verzeichnis ist nicht vollständig, es reicht nur bis zum Speculum monachorum.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1_0005v">5v</locus>
							<note>leer</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1_0006r" to="1_0006v">6r-6v</locus>
							<title>Relatio de Bernardo.</title>
							<author key="pnd_10094311X">Godefridus Altissiodorensis.</author>
							<rubric>Relacio virtuosa de sancto Bernardo abbate <sic>Clarevallense</sic> et opusculis diversis ab eo compilatis condigna narracio</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Beatus Bernardus egregius Cisterciensis ordinis propagator qui iniciatus est </incipit>
							<explicit>morum correctionem non locorum mutacionem in omnibus libris suis commendabat. Explicit. </explicit><lb/>
							<note>Die Drucke beginnen "Bernardus egregius ..."; der grösste Teil des Textes stammt aus Geoffroys Vita Bernardi (<bibl><abbr>PL</abbr> 185, 320 B9-D7</bibl>), vgl. <bibl><abbr>BHL</abbr> 1214</bibl>. Druck: Flores Bernardi, Köln 1482 = <bibl><hi rend="small-caps">Hain</hi> 2926, Bl.</bibl> ·|· 2r (vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Janauschek</hi> Nr. 65</bibl>). Weiterer Druck: Gulielmus Rovillius (Ed.). - Flores operum Bernardi. Lyon, 1570, Bl. 6r (vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Janauschek</hi> Nr. 600</bibl>).</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1_0006v">6v</locus>
							<title>Epitaphium Bernardi. </title>
							<incipit xml:lang="lat">Mira loquor sed digna fide. Bernarde quid hoc est? &#124; Vivis adhuc? Vivo. Non es rogo mortuus? Ymmo. &#124; Et quid agis? Requiesco </incipit>
							<explicit xml:lang="lat">Donec celeste fiat terrestre cadaver. </explicit><lb/>
							<note>Zu Literatur und Unterschieden der vorliegenden Handschrift zu den Drucken vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Meyer/Burckhardt</hi>, S. 677</bibl>. Druck: Flores Bernardi, Köln 1482 = <bibl><hi rend="small-caps">Hain</hi> 2926, Bl.</bibl> ·|· [6]v. Weiterer Druck: Herwagen, Johannes. - Bernardi opera. - Basel, 1566, Sp. 1935 (vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Janauschek</hi> Nr. 578</bibl>).</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="1_0007r" to="1_0008v">7r-8v</locus>
							<note>leer</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2_0001r" to="2_0145v">Ira-CXLVvb</locus>
							<title>Sermones de tempore et de sanctis. </title>
							<author key="pnd_118509810">Bernardus Claraevallensis.</author>
							<rubric>Incipit sermo i<hi rend="sup">us</hi> domni Bernardi Clarevallensis abbatis in adventu domini</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Hodie fratres adventus initium cęlebramus. Cuius utique</incipit>
							<explicit xml:lang="lat">et futurorum expectatio premiorum.</explicit><lb/>
							<note>Vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Meyer/Burckhardt</hi>, S. 678f.</bibl> für Parallelen, Literaturangaben und Einzelnachweise in <abbr>PL</abbr> 183. Opera, vol. 4 (1966), p. 161-371, 377-492, nicht enthalten ist Sermo 4 in Quadragesima; vol. 5 (1968), p. 34-42, 13-34, 42-216, 222-228, 217-222, 228-260, 261-303, 327-398, Sermo 3 in labore messis umgestellt, Sermo 6 in Assumptione und die 5 Sermones in Kalendis novembris nicht enthalten.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2_0146r" to="2_0151r">CXLVIra-CLIrb</locus>
							<title>Sermones tres. </title>
							<rubric>In natali sancti Benedicti, de eo quod scriptum est: et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum</rubric>
							<incipit xml:lang="lat" rend="dots-after">Convenientibus vobis in unum ad audiendum verbum salutis </incipit>
							<msItem>
								<locus from="2_0148r">CXLVIIIrb</locus>
								<rubric>In obitu patris Humberti. Sermo domini Bernardi</rubric>
								<incipit xml:lang="lat" rend="dots-after">Humbertus famulus domini mortuus est </incipit>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="2_0149v">CXLIXvb</locus>
								<rubric>Sermo beati Bernardi abbatis de spirituali conflictu inter Iherusalem et Babiloniam</rubric>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="2_0150r">CLra</locus>
								<incipit xml:lang="lat">Inter Babilonem et Ierusalem nulla pax </incipit>
								<explicit xml:lang="lat">et a dextris caritatis decem milia. De stercore boum lapidatus est piger <note>[Sir 22,2]</note>. Boves sunt qui <gap reason="sampling"/> pigrum sicut dignus est lapidantes.</explicit>
							</msItem>
							<note>Druck: <bibl><abbr>PL</abbr> 183, 375D-382D, 513B-518C, 761C-765A und 749C-D.</bibl> <bibl>Krit. Edition, Sermo de obitu Humberti: Opera, vol. 5, p. 440-447</bibl>; <bibl>De conflictu duorum regum: Opera, vol. 6/2 (1972), p. 267-273</bibl>.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2_0151v" to="2_0152r">CLIva-CLIIrb</locus>
							<title>Speculum monachorum.</title>
							<author key="pnd_100936873">Arnulfus de Boeriis.</author>
							<rubric>Incipit libellus beati Bernardi abbatis qui dicitur speculum monachorum</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Si quis emendacionis vite desiderio tactus </incipit>
							<explicit xml:lang="lat">quomodo pulvere tegantur. </explicit>
							<finalRubric>Explicit speculum monachorum.</finalRubric><lb/>
							<note>Zur Verfasserfrage vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Meyer/Burckhardt</hi>, S. 679.</bibl> Druck: <bibl><abbr>PL</abbr> 184, 1175-1178</bibl> (der Druck hat am Ende 14 weitere Zeilen).</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2_0152v">CLIIv</locus>
							<note>leer</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2_0153r" to="2_0159r">CLIIIra-CLIXra</locus>
							<title>Sermones quattuor. </title>
							<author key="pnd_118509810">Bernardus Claraevallensis.</author>
							<rubric>Sermo beati Bernardi abbatis de sancto Martino, habitus in conventu plurimorum abbatum</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Puto sermonem a nobis expetit tam noster iste conventus </incipit>
							<explicit xml:lang="lat">oracione evadimus prestante domino nostro Ihesu Christo.</explicit><lb/>
							<note>Über die Heiligen Martin, Clemens und (zweimal) Andreas. Vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Leclercq</hi> 1953, S. 148¹ und 152³.</bibl> Druck: <abbr>PL</abbr> 183, 489C-500A; 499A-502C; 501C-504C; 503D-509A. Opera, vol. 5 (1968), p. 399-417 u. 423-433.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2_0159r" to="2_0162r">CLIXra-CLXIIrb</locus>
							<title>Sermo de glorioso sacramento altaris.</title>
							<author key="pnd_118509810">Ps.-Bernardus.</author>
							<rubric>Sermo beati Bernardi abbatis de glorioso sacramento altaris.</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Panem angelorum manducavit homo <note>[ps. 77, 25]</note>. Non lateat vos verendi sacerdotes seriem hanc </incipit>
							<explicit xml:lang="lat">ministrando auxilium gracie sue. Qui vivit et regnat per omnia secula seculorum. Amen. </explicit><lb/>
							<note>Vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Janauschek</hi> 1891, S. IX Nr. 80.</bibl> Druck: <bibl><abbr>PL</abbr> 184, 981C-922A.</bibl></note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2_0162r" to="2_0166r">CLXIIva-CLXVIra</locus>
							<title>Sermo in nativitate Johannis Baptistae.</title>
							<author key="pnd_100954677">Nicolaus Claraevallensis.</author>
							<rubric>Sermo beati Bernardi abbatis in nativitate beati Ioannis Baptiste</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Hodie dilectissimi dies illuxit insignis, et tanto diebus ceteris sanctior, quanto sanctiorem hominem terris effudit </incipit>
							<explicit xml:lang="lat">ad gloriam redemptoris, qui est benedictus in secula. Amen.</explicit><lb/>
							<note>Zur Verfasserfrage vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Meyer/Burckhardt</hi>, S. 680.</bibl> Die Predigt findet sich ebenfalls in <ref type="mss" cRef="ubb-B-VIII-0029" rend="no-link">B VIII 29, 56r-59v</ref> (anonym), <ref type="mss" cRef="ubb-B-IX-0013" rend="no-link">B IX 13, 245v-246v</ref> ("Bernardi", gekürzt), <ref type="mss" cRef="ubb-B-IX-0017" rend="no-link">B IX 17, 293r-295r</ref> ("Bernardi vel Petri Ravennensis", stark gekürzt) sowie <ref type="mss" cRef="ubb-B-X-0004" rend="no-link">B X 4, 129r-130v</ref> (anonym, abweichend). Druck: <bibl><abbr>PL</abbr> 184, 991B-1002B</bibl>; unter den Werken des <persName>Petrus Damiani</persName>: <bibl><abbr>PL</abbr> 144, 627B-637A</bibl> (vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Ryan</hi> 1947, S. 151ff.</bibl>). Die Handschrift weist gegenüber dem Druck allerlei Abweichungen auf, vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Meyer/Burckhardt</hi>, S. 680</bibl>.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2_0166r" to="2_0169r">CLXVIra-CLXIXra</locus>
							<title>Sermo de gemina processione. </title>
							<author key="pnd_118744917">Richardus a Sancto Victore.</author>
							<rubric>Sermo beati Bernardi abbatis de gemina processione</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Geminum pascha colimus, geminum sane celebrare debemus</incipit>
							<explicit xml:lang="lat">de eterna celebritate letemur, ipso prestante qui vivit et regnat per omnia secula seculorum amen. </explicit><lb/>
							<note>Vgl. <ref type="mss" cRef="ubb-B-V-0007" rend="no-link">B V 7, 118vb</ref>; zu Literatur vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Meyer/Burckhardt</hi>, S. 681</bibl>. Druck: <bibl><abbr>PL</abbr> 196, 1059A-1067B</bibl>.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2_0169r" to="2_0170v">CLXIXra-CLXXvb</locus>
							<title>Sermo in transitu Malachiae. </title>
							<author key="pnd_118509810">Bernardus Claraevallensis.</author>
							<rubric>Sermo beati Bernardi in exequiis sancti Malachie</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">De celo nobis hodie dilectissimi copiosa quedam </incipit>
							<explicit xml:lang="lat">suffragia non deesse.</explicit><lb/>
							<note>Druck: <bibl><abbr>PL</abbr> 183, 481C-486B</bibl>. <bibl>Opera, vol. 5 (1968), p. 417-423.</bibl></note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2_0170v" to="2_0171r">CLXXvb-CLXXIrb</locus>
							<title>Epistula 374.</title>
							<author key="pnd_118509810">Bernardus Claraevallensis.</author>
							<rubric>Epistula beati Bernardi abbatis de obitu sancti Malachie</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Religiosis fratribus qui in Hybernia sunt, et hiis maxime congregacionibus quas beate memorie Malachias episcopus fundavit, frater Bernardus Clarevallis vocatus abbas paracliti consolacionem. Si haberemus hic manentem civitatem</incipit>
							<explicit xml:lang="lat">Orantem pro nobis universitatem vestram Christus custodiat. </explicit><lb/>
							<note>Vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Leclercq</hi> 1953, 131⁴.</bibl> Druck: <bibl><abbr>PL</abbr> 182, 579A-580C.</bibl></note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2_0171r" to="2_0177r">CLXXIrb-CLXXVIIrb</locus>
							<title>Sermones domini I. Novembris (1-5). </title>
							<author key="pnd_118509810">Bernardus Claraevallensis.</author>
							<rubric>Sermo primus beati Bernardi abbatis de Ysaia propheta</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Vidi dominum sedentem <gap reason="sampling"/> eius <note>[Is. 6, 1. 3]</note>. Sublimis quedam visio prophetico nobis sermone describitur </incipit>
							<explicit xml:lang="lat">ut ad penitenciam advocatur <note>[sic pro adducatur]</note>.</explicit><lb/>
							<note>Vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Leclercq</hi> 1953, 75</bibl> und <bibl>ebda. Anm. 3.</bibl> Druck: <bibl><abbr>PL</abbr> 183, 343D-360C</bibl>.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2_0177r" to="2_0177v">CLXXVIIrb-CLXXVIIva</locus>
							<title>Testamentum Bernardi. </title>
							<rubric>Testamentum beati Bernardi abbatis <sic>Claravallensis</sic> dulcissimi doctoris</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Beatus Bernardus morti feliciter appropinquans ait fratribus suis. Arbitror me fratres mei <sic>me</sic> magna signa religionis vobis relinquere non posse. Tria tamen vobis facienda relinquo <gap reason="sampling"/> humilitatem pacienciam vobis relinquo <gap reason="sampling"/> <note>[<locus from="2_0177v">CLXXVIIva</locus>]</note> Tandem postquam multa miracula perpetrasset et centum sexaginta monasteria </incipit>
							<explicit xml:lang="lat">multis gloriam sua manifestans. "Testamentum <gap reason="sampling"/> relinquo"</explicit><lb/>
							<note>Kontamination des Berichtes der Bernhardsvita des Alanus, cap. 30, Nr. 82 (<bibl><abbr>PL</abbr> 185, 520C1-11 = Acta Sanctorum Aug. 4, 219b Nr. 543</bibl>) und des Wortlautes von <bibl>Cat. codd. hagiogr. lat. Bruxell. 1, 286f. Nr. 1079-1084</bibl>; vgl. <bibl><abbr>BHL</abbr> 1233</bibl> und <bibl>Legenda Aurea 120, 538, 2-8</bibl>; s. auch <ref type="mss" cRef="ubb-B-IX-0033" rend="no-link">B IX 33, 173 (174)ra</ref> und Rand (= Leg. Aur. loco citato). <quote>Tandem postquam <gap reason="sampling"/> suam manifestans</quote> bis auf <quote>manifestans</quote> anstelle von <quote>manifestavit</quote> mit dem Wortlaut der <bibl>Legenda Aurea 120, 538, 8-12</bibl> identisch.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2_0177v" to="2_0182r">CLXXVIIva-182ra</locus>
							<title>Stimulus amoris. </title>
							<author key="pnd_100940374">Eckbertus Schonaugiensis.</author>
							<rubric>Incipit speculum evangelici sermonis quo dominus noster Ihesus Christus potest tamquam presens speculari, editum a beato Anselmo episcopo, alias stimulus amoris eiusdem nuncupatus.</rubric>
							<incipit xml:lang="lat">Ihesum Nazarenum a Iudeis innocenter condempnatum </incipit>
							<explicit xml:lang="lat">vitam eternam me percipere concedas. Per eum qui tecum et cum spiritu sancto vivit et regnat deus per omnia secula seculorum amen.</explicit><lb/>
							<note>Schluss wie <bibl><abbr>PL</abbr> 158, 760B-761B</bibl> = <ref type="mss" cRef="ubb-A-VIII-0008#224r" rend="no-link">A VIII 8, 224r</ref> und <ref type="mss" cRef="ubb-A-X-0142#47v" rend="no-link">A X 142, 47v</ref>; anders <ref type="mss" cRef="ubb-B-V-0026" rend="no-link">B V 26</ref> und <ref type="mss" cRef="ubb-B-X-0011">B X 11</ref> (s. dort). Zu weiteren Handschriften vgl. <hi rend="small-caps">Meyer/Burckhardt</hi> zu <ref type="mss" cRef="ubb-B-V-0026#43v" rend="no-link">B V 26, 43vb</ref>. Druck: <bibl><hi rend="small-caps">Roth</hi>, Friedrich. - Die Visionen der hl. Elisabeth und die Schriften der Aebte Ekbert und Emecho von Schönau. - Brünn, ²1886, S. 293-303.</bibl> Weitere Drucke: <bibl><abbr>PL</abbr> 158, 748C-761B</bibl>;<bibl> <abbr>PL</abbr> 184, 953D-966A</bibl>; <bibl><abbr>PL</abbr> 195, 113/114.</bibl></note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="2_0182r" to="2_9999_0001v">182rb-Cv</locus>
							<note>leer</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="Hintere_Innenseite">Hinteres Spiegelblatt</locus>
							<note>Nota.</note>
							<quote>In vigilia assumpcionis beate virginis Marie maturos plenos et commestibiles botros reperti <sic>sunt</sic> anno lxxx2 tempore caristie et quando episcopus Cranensis pronunciavit consilium etc.</quote>
							<note>Kursive Hand, <date>ca. 1500</date>. Zum hier erwähnten Konzilsversuch des Bischofs <persName>Andreas Zamometič</persName> vgl. <bibl><hi rend="small-caps">Stoecklin</hi> 1938, passim</bibl>.</note>
						</msItem>
					</msContents>
					<physDesc>
						<objectDesc form="codex">
							<supportDesc material="perg">
								<support>Pergament</support>
								<extent>
									<measure type="leavesCount">1 Band (193 Blätter)</measure>
									<measure type="pageDimensions" n="24,5 x 16,5 cm">24,5 x 16,5 cm</measure>
								</extent>
								<foliation>Moderne Bleistiftfoliierung: A-B.1-8; anschliessend zeitgenössische Foliierung mit roter Tinte in römischen Ziffern oben Mitte: I-CLXXVII; anschliessend moderne Bleistiftfoliierung: 178-182.C. Numerierung der 3.-19. Lagen (I-XVII) jeweils am unteren Rand der letzten Versoseite; <catchwords>Reklamanten</catchwords> am Schluss einzelner hinterer Lagen.</foliation>
								<collation>
									I<hi rend="sup"><locus from="1_0000_0001v">A</locus></hi> + (IV+1)<hi rend="sup"><locus from="1_0008v">8</locus></hi> + 17 IV <hi rend="sup"><locus from="2_0136v">CXXXVI</locus></hi> + (V-3)<hi rend="sup"><locus from="2_0143v">CXLIII</locus></hi> + (V-1)<hi rend="sup"><locus from="2_0152v">CLII</locus></hi> + 2 VI<hi rend="sup"><locus from="2_0176v">CLXXVI</locus></hi> + (VI-6)<hi rend="sup"><locus from="2_0182v">182</locus></hi> + I<hi rend="sup"><locus from="2_9999_0001v">C</locus></hi>. Das äusserste Blatt der ersten und letzten Lage ist jeweils als Spiegelblatt auf den Deckel geklebt und nicht foliiert. Blatt <locus from="1_0000_0002r">B</locus> ist am Lagenanfang vor Bl. <locus from="1_0001r">1</locus> eingebunden. Nach Bl. <locus from="2_0137r">CXXXVII</locus> sind zwei Blätter herausgeschnitten, nach Bl. <locus from="2_0143r">CXLIII</locus> und nach <locus from="2_0145r">CXLV</locus> jeweils eines, kein Textverlust.
								</collation>
								<condition>Regelmässig beschnittenes, vorwiegend mittelstarkes Pergament mit kleinen Fehlern und Pergamentlöchern. Bl. <locus from="2_0148r">CXLVIII</locus> mit aufgeklebten Pergamentstreifen repariert</condition>
							</supportDesc>
							<layoutDesc>
								<layout>
									<list><item><locus from="1_0002r" to="1_0006v">2r-6v</locus>: Schriftraum <measure type="written">17,5 x 10-12 cm</measure>, einspaltig, 41 mit dem Zirkel abgesteckte Zeilen, Stiftliniierung (<locus from="1_0002r" to="1_0008r">2r-8r</locus>)</item>
										<item><locus from="2_0001r" to="2_0048v">Ir-XLVIIIv</locus>: Schriftraum <measure type="written">18-19 x 13 cm</measure>, zweispaltig (6 cm), 38-44, mehrheitlich 42 mit Zirkel abgesteckte und mit Tinte oder Stift (<locus from="2_0022v" to="2_0024r">XXIIVv-XXIIIIr</locus> und <locus from="2_0025v" to="2_0033r">XXVr-XXXIIIr</locus>) gezogene Zeilen</item>
										<item><locus from="2_0049r" to="2_0065v">XLIXr-LXVv</locus>: Schriftraum <measure type="written">18,5 x 13 cm</measure>, zweispaltig (6 cm), 44 mit dem Zirkel abgesteckte Zeilen, Stiftliniierung (radiert)</item>
										<item><locus from="2_0065v" to="2_0069v">LXVv-LXIXv</locus>: Schriftraum <measure type="written">19 x 13 cm</measure>, zweispaltig (6 cm), 44 mit dem Zirkel abgesteckte und mit Tinte gezogene Zeilen</item>
										<item><locus from="2_0069v" to="2_0083v">LXIXva-LXXXIIIvb</locus>: Schriftraum <measure type="written">19 x 13 cm</measure>, zweispaltig (6 cm), 44 mit dem Zirkel abgesteckte Zeilen, Stiftliniierung (radiert)</item>
										<item><locus from="2_0083v" to="2_0135v">LXXXIIIvb-CXXXVva</locus>: Schriftraum <measure type="written">19 x 13 cm</measure>, zweispaltig (6 cm), 44 mit dem Zirkel abgesteckte und mit Tinte gezogene Zeilen</item>
										<item><locus from="2_0135v" to="2_0141v">CXXXVva-CXLIva</locus> und <locus from="2_0141r" to="2_0150v">CXLVIr-CLv</locus>: Schriftraum <measure type="written">19 x 13 cm</measure>, zweispaltig (6 cm), 44 mit Tinte fein gezogene Zeilen</item>
										<item><locus from="2_0151r" to="2_0152r">CLIr-CLIIr</locus>: Schriftraum <measure type="written">18,5 x 12,5 cm</measure>, zweispaltig (5,5-6 cm), <locus from="2_0151r">CLIr</locus> 44, <locus from="2_0151v" to="2_0152r">CLIv-CLIIr</locus> 43 Zeilen, Stiftliniierung</item>
										<item><locus from="2_0153r" to="2_0177v">CLIIIr-CLXXVIIva</locus>: Schriftraum <measure type="written">18,5 x 13 cm</measure>, zweispaltig (5,5-6 cm), 43 mit dem Zirkel abgesteckte Zeilen, Stiftliniierung</item>
										<item><locus from="2_0177v" to="2_0182r">CLXXVIIva-182r</locus>: Schriftraum <measure type="written">18 x 12,5 cm</measure>, zweispaltig (5,5-6 cm), 43 (<locus from="2_0178r">178r</locus> 42) mit dem Zirkel abgesteckte Zeilen, Stiftliniierung (radiert)</item>
									</list>
								</layout>
							</layoutDesc>
						</objectDesc>
						<handDesc hands="10">
							<handNote script="gotica">
								<p>
									<list><item><locus from="1_0002r" to="1_0006v">2r-6v</locus>: Jüngere gotische Buchkursive mit Schleifen, von der gleichen Hand wie <locus from="2_0141v" to="2_0145v">CXLIva-CXLVvb</locus> und <locus from="2_0151r" to="2_0152r">CLIra-CLIIrb</locus></item>
										<item><locus from="2_0001r" to="2_0048v">Ir-XLVIIIv</locus>: Gotische Minuskel von einer oder mehreren Händen (mit e-caudata, wechselnden et-Abk. und g-Unterbögen).</item>
										<item><locus from="2_0049r" to="2_0065v">XLIXr-LXVv</locus>: Gotische Minuskel.</item>
										<item><locus from="2_0065v" to="2_0069v">LXVv-LXIXv</locus>: Gotische Minuskel (Händewechsel <locus from="2_0065r">65ra</locus>).</item>
										<item><locus from="2_0069v" to="2_0083v">LXIXva-LXXXIIIvb</locus>: Gotische Minuskel.</item>
										<item><locus from="2_0083v" to="2_0135v">LXXXIIIvb-CXXXVva</locus>: Gotische Minuskel.</item>
										<item><locus from="2_0135v" to="2_0141v">CXXXVva-CXLIva</locus> und <locus from="2_0146r" to="2_0150v">CXLVIr-CLv</locus>: Gotische Minuskel.</item>
										<item><locus from="2_0151r" to="2_0152r">CLIr-CLIIr</locus>: Jüngere gotische Buchkursive mit Schleifen, von der gleichen Hand wie <locus from="1_0002r" to="1_0006v">2r-6v</locus> und <locus from="2_0141v" to="2_0145v">CXLIva-CXLVvb</locus></item>
										<item><locus from="2_0153r" to="2_0177v">CLIIIr-CLXXVIIva</locus>: Jüngere gotische Buchkursive mit Schleifen.</item>
										<item><locus from="2_0177v" to="2_0182r">CLXXVIIva-182r</locus>: Jüngere gotische, schleifenlose Buchkursive.</item>
									</list>
								</p>
							</handNote>
						</handDesc>
						<decoDesc>
							<decoNote>
								<hi rend="bold">Rubrizierungen</hi>: Titel, Zwischentitel, Strichelung der Satzanfänge, Seitenzahlen am oberen Rand und bisweilen Notae am Rand in Rot, die letzteren von den beiden Schreibern von Bl. <locus from="1_0002r" to="1_0006v">2r-6v</locus> und <locus from="2_0151r" to="2_0152r">CLIr-CLIIr</locus> bzw. Bl. <locus from="2_0153r" to="2_0177v">CLIIIr-CLXXVIIv</locus>. Rote und blaue Abschnittszeichen auf <locus from="2_0162v" to="2_0165v">CLXIIv-CLXVv</locus>.
							</decoNote>
							<decoNote><hi rend="bold">Initialen</hi>: Im älteren Teil (vgl. Schriften) zahlreiche kleinere, präzis gemalte Initialen in rot/hellblau, rot/grün, hellblau/grün, rot/hellblau/grün oder nur rot, hellblau oder grün, mit einfachen Verzierungen (Schaftaussparungen, Silhouetten-Ornamentik). Spätere Teile (Index vorn und die Partien hinten) mit einfachen roten und blauen Initialen. Auf Blatt <locus from="2_0159r">CLIXr</locus> sechszeilige, kompliziertere P-Initiale mit Maiblumenfüllung.</decoNote>
						</decoDesc>
						<additions>Korrekturen der Schreiber, z.B. <locus from="2_0072r">LXXIIrb</locus>, <locus from="2_0070r">LXXr</locus> (dreimal auf Rasur), <locus from="2_0181v">181v</locus>. <locus from="2_0065r">LXVrb</locus> ein Verweis auf den "Sermo de sancto Benedicto abbate" auf "Cxlvi", <locus from="2_0082v">LXXXIIva</locus> auf die Osterpredigt "Clxvi", <locus from="2_0097r">XCVIIra</locus> auf die Fronleichnamspredigt "Clix" und <locus from="2_0099r">XCIXrb</locus> auf die Predigt auf Johannes den Täufer "Clxiii". Zahl- und teils recht kunstreiche Notazeichen bzw. Anstreichungen, teils in Rot, überwiegend von einer Hand.</additions>
						<bindingDesc>
							<binding>
								<p>
									Mit gelbbraunem Leder bezogene, an den Kanten abgerundete Holzdeckel im Format des Buchblocks, Bindung repariert, der <locus from="Buchrücken">Rücken</locus> neu unterlegt. Doppelte Streicheisenlinien: Rauten im Rechteck. Vorne vier, hinten fünf runde Beschläge abgefallen oder entfernt. Zwei nach vorn greifende Kantenschliessen mit allen Metallteilen erhalten; auf dem <locus from="Vorderseite">Vorderdeckel</locus> Spuren und Löcher der beiden Stifte zweier früherer Langriemenschliessen, die im <locus from="Rückseite">Rückdeckel</locus> an gleicher Stelle befestigt waren wie die erhaltenen Schliessen. Geflochtene Kapitale. Auf dem <locus from="Vorderseite">Vorderdeckel</locus> Titelschild unter durchsichtiger Hornplatte in aufgenageltem Metallrahmen, Inschrift mit roter Initiale: <quote>Sermones beati Bernardi &#47; abbatis de Tempore et de Sanctis</quote>. Auf dem <locus from="Buchrücken">Rücken</locus> vier Papierschilder, in der Mitte wohl von der Hand <persName role="librarian" key="pnd_116002743">Johannes Zwingers</persName>: <quote>Sermon<supplied>e</supplied>s Abbt. &#47; Bernh<supplied>a</supplied>rdi &#47; de T<supplied>e</supplied>mp. <supplied>et</supplied> Sanct. &#47; B.VII.8.</quote>; darüber, weitgehend unleserlich, ein ausführlicheres Titel- und ein Signaturschild, ebenfalls aus dem <date>17. Jh.</date>, zuunterst das moderne Signaturschild.
								</p>
							</binding>
						</bindingDesc>
						<accMat>Ein rotes (zu Beginn der <locus from="2_0001r">ersten Adventspredigt</locus>), ein weisses (zu Beginn der Fastenpredigten über den Psalm <quote>Qui habitat</quote>) und zwei braune Ledersignakel.</accMat>
					</physDesc>
					<history>
						<provenance><p>Aus der <orgName>Basler Kartause</orgName>. Besitzeinträge: <list>
							<item>im <locus from="Vordere_Innenseite">vorderen Deckel</locus> <quote>Liber domus <note>[nachträglich über der Zeile: <hi rend="italic">vallis</hi>]</note> sancte <note>[Folgendes auf Rasur]</note> Margarethe in Basilea ordinis Carthusiensis <note>[darunter zwei völlig radierte Zeilen]</note></quote>;</item> 
							<item>Bl. <locus from="1_0000_0001v">Av</locus> <quote>Istud volumen est domus <note>[Folgendes von anderer Hand auf Rasur hinzugefügt]</note> vallis beate Margarete virginis et martiris in Basilea ordinis Carthusiensis</quote>, worauf ein Conspectus von der ersten Hand mit ergänzenden Mitteilungen über die späteren Stücke der Handschrift durch den Basler Kartäuserprior <persName role="librarian" key="pnd_102492042">Heinrich Arnoldi</persName> folgt;</item> 
							<item>auf Bl. <locus from="2_0001r">1r</locus> am unteren Rand <quote>Iste liber pertinet domui <note>[Folgendes auf Rasur]</note> vallis beate Margarete ordinis Cartusiensis <note>[darauf späterer Zusatz]</note> in Basilea minori Constantiensis diocesis</quote>. Name des vorbesitzenden Klosters an keiner der drei Stellen mehr zu entziffern.</item></list> 
							Auf Blatt <locus from="1_0000_0001r">Ar</locus> von der Hand <persName role="librarian" key="pnd_1024501442">Jakob Loubers</persName> <quote>Ti. Sermones Bernhardi de tempore et sanctis. D l</quote>, korrigiert (ev. von <persName role="librarian" key="pnd_104212683">Georg Carpentarius</persName>?). Auf Blatt <locus from="1_0000_0002r">Br</locus> Ecke rechts oben Signatur "D li". Der Band findet sich unter der erstgenannten Signatur im alten Standortverzeichnis pro antiqua (<ref type="mss" cRef="ubb-AR-I-0002">AR I 2</ref>), unter der zweiten, etwas älteren Signatur im alphabetischen Katalog (<ref type="mss" cRef="ubb-AR-I-0004a#5v">AR I 4a) auf 5v</ref>, hier auf einer Liste der Werke Bernhards als Nr. 32 aufgeführt. Eine noch frühere Signatur der Basler Kartause von der Hand des Heinrich Arnoldi auf Blatt <locus from="1_0000_0001r">Ar</locus> und <locus from="1_0000_0002r">Br</locus>: "B xxvii" (fast nur noch unter der Quarzlampe erkennbar); von Letzterem stammen auch die kleineren Besitzeinträge Auf Blatt <locus from="1_0000_0002r">Br</locus> "liber Cartusiensium Basilee", auf Blatt <locus from="2_0046r">XLVIr</locus> "liber Cartusiensium in Basilea", auf Blatt <locus from="2_0087r">LXXXVIIr</locus> und <locus from="2_0142r">CXLIIr</locus> "liber Cartusie Basilee"; Hinweise auf Textstellen vor allem durch Basler Kartäuser: <locus from="2_0030r">XXXv</locus>, <locus from="2_0045r">LXVr</locus>, <locus from="2_0082v">LXXXIIv</locus>, <locus from="2_0094v">XCIVv</locus>, <locus from="2_0097r">XCVIIr</locus>, <locus from="2_0099r">XCIXr</locus>, <locus from="2_0110v">CXv</locus>.</p></provenance>
					</history>
					<additional>
						<adminInfo>
							<recordHist>
								<source>
									<bibl>Aus: swisscollections, <date>2024</date>.</bibl>
								</source>
							</recordHist>
						</adminInfo>
						<listBibl>
							<listBibl>
								<head>Bibliographischer Nachweis:</head>
								<bibl>Die mittelalterlichen Handschriften der Universitätsbibliothek Basel : beschreibendes Verzeichnis. Abt. B, Theologische Pergamenthandschriften / bearb. von Gustav <hi rend="small-caps">Meyer</hi> und Max <hi rend="small-caps">Burckhardt</hi>. - Basel : Universitätsbibliothek, 1960-1975. - Bd. 1, S. 676-683</bibl>
							</listBibl>
							<listBibl>
								<head>Literatur:</head>
								<bibl><hi rend="small-caps">Brower</hi>, Christoph, und <hi rend="small-caps">Masen</hi>, Jacob. - Antiquitates et annales Trevirenses. - Lüttich, 1670, S. 1, 143f. und 216f.; Vorderes Spiegelblatt</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Wyttenbach</hi>, Johannes Hugo, und <hi rend="small-caps">Müller</hi>, Michael Franz Joseph (Hrsg.). - Gesta Trevirorum integra lectionis varietate et animadversionibus illustrata ac indice duplici instructa, Vol. 1. - Trier, 1836, Kapitel 21 und 31, S. 31ff. und 49ff.; Vorderes und hinteres Spiegelblatt</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Hüffer</hi>, Georg. - Der heilige Bernard von Clairvaux: Eine Darstellung seines Lebens und Wirkens, Vol. 1. - Münster, 1886, S. 148 und Anm. 4 und 5; CLXXVIIrb-CLXXVIIva</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Janauschek</hi>, Leopold. - Bibliographia Bernardina. - Wien, 1891</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Vacandard</hi>, Elphège. - Vie de Saint Bernard, abbé de Clairvaux, Tome 2. - Paris, 1895, S. 529f.; CLXXVIIrb-CLXXVIIva</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Irsch</hi>, Nikolaus. - Der Dom zu Trier (Kunstdenkmäler der Rheinprovinz 13, 1). - Düsseldorf, 1931, S. 317f.; Vorderes Spiegelblatt</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Marx</hi>, Jakob. - Trevirensia. Literaturkunde zur Geschichte der Trierer Lande (Trierisches Archiv, Ergänzungsheft 10). - Trier 1909, S. 33ff. Nr. 584ff.; Vorderes Spiegelblatt</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Stoecklin</hi>, Alfred. - Der Basler Konzilsversuch des Andrea Zamometic vom Jahre 1482, Genesis und Wende. - Basel, 1938; Hinteres Spiegelblatt</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Ryan</hi>, J. Joseph. - Saint Peter Damiani and the Sermons of Nicholas of Clairvaux: A Clarification (Mediaeval Studies 9). - London 1947, S. 151ff.; CLXIIva-CLXVIra</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Leclercq</hi>, Jean. - Etudes sur saint Bernard et le texte de ses écrits (= Analecta Sacri Ordinis Cisterciensis, annus IX, fasc. 1-2). - Rom, 1953</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Leclercq</hi>, Jean. - Sermon Pour L'Assomption Restitué à Saint Bernard. In: Recherches de Théologie Ancienne et Médiévale 20 (1953), S. 5–12; Ir-CLXXVIIr</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Bernards</hi>, Matthäus. - Der Stand der Bernhardforschung. - In: Bernhard von Clairvaux, Mönch und Mystiker (1955), S. 3-43</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Leclercq</hi>, Jean. - Die Verbreitung der bernhardinischen Schriften im deutschen Sprachraum. In: Bernhard von Clairvaux, Mönch und Mystiker (1955), S. 176-191; Ir-CLXXVIIr</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Leclercq</hi>, Jean; Rochais, Henri. - La tradition des sermons liturgiques de s. Bernard. In: Scriptorium 15 (1961), S. 240-284, hier S. 257; Ir-CLIv</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Leclercq</hi>, Jean; Rochais, Henri (Hrsg.). - Sancti Bernardi Opera, Vol. IV: Sermones I. - Rom, 1966; Ir-CLXXVIIr</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Leclercq</hi>, Jean. - Saint Bernard écrivain d'après les Sermons sur le psaume Qui habitat. In: Revue bénédictine 77 (1967), S. 364-374; Ir-CLXXVIIr</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Leclercq</hi>, Jean; Rochais, Henri (Hrsg.). - Sancti Bernardi Opera, Vol. V: Sermones II. - Rom, 1968; Ir-CLXXVIIr</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Leclercq</hi>, Jean; Rochais, Henri (Hrsg.). - Sancti Bernardi Opera, Vol. VI, 2: Sermones III. - Rom, 1972; CLr-CLIr</bibl>
								<bibl><hi rend="small-caps">Studer</hi>, Monika. - Bibliotheca cartusiae Basiliensis. Die Bibliothek der Basler Kartause mit besonderem Fokus auf die Zeit unter Prior Heinrich Arnoldi (1449–1480). – In: Raum und Medium. Literatur und Kultur in Basel in Basel in Spätmittelalter und Früher Neuzeit, S. 287-313. – Basel, 2020 (Kulturtopographie des alemannischen Raums 9), hier S. 302, 305</bibl>
								
							</listBibl>
							<listBibl>
								<head>Online:</head>
								<bibl><ref type="crossRef" target="https://swisscollections.ch/Record/991170524912505501">swisscollections</ref></bibl>
							</listBibl>
						</listBibl>
					</additional>
					
				</msDesc>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<!--
		<revisionDesc>
			<change who="" when=""></change>
		</revisionDesc>
		-->
	</teiHeader>
	<text>
		<body>
			<p></p>
		</body>
	</text>
</TEI>
