<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"
	version="5.1"
	xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
	xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude"
	xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../xsd/TEI-P5/1.7/tei-p5-e-codices_1.7.xsd"
	xml:lang="deu"
	xml:id="eCod_kba-MurF0084_Bretscher"
	xml:base="http://www.e-codices.unifr.ch/en/description/kba/MurF0084/Bretscher">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title><persName role="author" key="pnd_118557904">Petrus Hispanus</persName>, <persName role="author" key="pnd_100961797">Petrus Tartaretus</persName></title>
			</titleStmt>
			<editionStmt>
				<edition>Elektronische Version nach TEI P5.1</edition>
				<respStmt>
					<resp>Konvertierung nach TEI: <persName>Laura Gloeckler</persName>
						<date when="2018-11-15">15.11.2018</date>
					</resp>
					<name>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</name>
				</respStmt>
			</editionStmt>
			<publicationStmt>
				<publisher>e-codices - Virtual Manuscript Library of Switzerland</publisher>
				<availability status="restricted" n="copyright">
					<licence>
						<p>Mit freundlicher Genehmigung des <orgName>Urs Graf Verlag, Dietikon</orgName>. Das Copyright an der Handschriftenbeschreibung liegt beim Verlag.</p>
					</licence>
				</availability>
			</publicationStmt>
			<sourceDesc>
				<bibl>PDF vorhanden</bibl>
				<msDesc xml:id="kba-MurF0084_Bretscher" xml:lang="deu">
					<msIdentifier>
						<settlement>Aarau</settlement>
						<repository>Aargauer Kantonsbibliothek</repository>
						<idno>MsMurF 84</idno>
					</msIdentifier>
					<head>
						<title><persName role="author" key="pnd_118557904">Petrus Hispanus</persName>, <persName role="author" key="pnd_100961797">Petrus Tartaretus</persName></title>
						<origPlace>Alpirsbach</origPlace>
						<origDate notBefore="1498" notAfter="1499">1498–1499</origDate>
					</head>
					<msContents>
						<msItem>
							<locus from="V1r">Ir</locus>
							<note>Besitzeinträge und Federproben.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="V1v">Iv</locus>
							<title>De qualitate humorum.</title>
							<note>Schemazeichnung zur Humoralpathologie.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="V2r" to="V3r">IIr–IIIr</locus>
							<author key="pnd_118627163">Vincentius Bellovacensis</author>
							<title>Speculum historiale.</title>
							<note>Liber II, cap. 53–55.</note>
							<rubric>De divisione scienciarum que date sunt homini lapso in remedium. Et ponit hanc divisionem Vincencius in secundo libro speculi historialis <gap reason="sampling"/></rubric><note>.</note>
							<incipit>Licet primus homo quantum ad se de reatu suo penitendo satisfecerit</incipit>
							<explicit>Mathematica vero tres, scilicet auruspiciam, augurium, horoscopicam.</explicit>
							<finalRubric>Hec ex dictis Vincencii in speculo historiali etc. 1500</finalRubric><note>.</note><lb/>
							<bibl>Vincentius Bellovacensis, Speculum quadruplex, Bd. 4, S. 20–22, Douais 1624.</bibl>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="V3v">IIIv</locus>
							<note>leer.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="V4r">IVr</locus>
							<title>De tribus potentiis animae.</title>
							<rubric>Tres sunt potencie anime separate</rubric><note>.</note><lb/>
							<note>Schemazeichung zu den menschlichen Sinnesorganen.</note>
						</msItem>
						<msItem>
							<locus from="V4v" to="V5v">IVv–Vv</locus>
							<note>leer.</note>
						</msItem>
					</msContents>
					<physDesc>
						<objectDesc form="codex">
							<supportDesc material="chart">
								<support>Papier</support>
								<extent>
									<measure type="leavesCount">388 Blätter, Drucke und Handschrift</measure>
									<measure type="pageDimensions" n="26.5 x 19.5 cm">26,5 x 19,5 cm</measure>
								</extent>
								<foliation>Foliierung <locus from="V1r" to="V6r">I–VI</locus>. <locus from="1r" to="67r">1–67</locus>. 78–79. <locus from="81r" to="100r">81–100</locus>. <locus from="102r" to="215r">102–215</locus>. <locus from="221r">221</locus>. <locus from="223r" to="400r">223–400</locus>.</foliation>
								<collation>Aus 3 Teilen zusammengesetzt. Lagen (Bl. 78–<locus from="400r">400</locus>): (V-1)<locus from="87v" rend="sup">87</locus> + 12 V<locus from="208v" rend="sup">208</locus> + (VI-5)<locus from="215v" rend="sup">215</locus> + (V-1)<locus from="230v" rend="sup">230</locus> + 17 V<locus from="400v" rend="sup">400</locus>, vor Bl. 7<locus from="68r">8[68]</locus> eine Lage, vor Bl. <locus from="81r">81</locus> ein Blatt (80) herausgeschnitten, nach Bl. <locus from="215v">215</locus> fünf Blätter (216–220) herausgeschnitten, vor Bl. <locus from="223r">223</locus> ein Blatt (222) herausgeschnitten, bei Bl. <locus from="282r">282</locus> obere Ecke abgerissen, Textverlust.</collation>
								<condition></condition>
							</supportDesc>
						</objectDesc>
						<bindingDesc>
							<binding notBefore="1485" notAfter="1515">
								<p><locus from="Vorderseite">Einband</locus> aus der Werkstatt ‚Hasenfang’ (<ref type="crossRef" target="http://www.hist-einband.de/?ws=w000095">EBDB Werkstatt-Nr. w000095</ref>). Mit dunkelbraunem Leder bezogene Holzdeckel, <date>Anfang 16. Jh.</date> Streicheisenlinien, Einzelstempel (<ref type="crossRef" target="http://www.hist-einband.de/?wz=s007793">EBDB Stempel-Nr. s007793</ref>, <ref type="crossRef" target="http://www.hist-einband.de/?wz=s007795">s007795</ref>, <ref type="crossRef" target="http://www.hist-einband.de/?wz=s007796">s007796</ref>, <ref type="crossRef" target="http://www.hist-einband.de/?wz=s007798">s007798</ref>, <ref type="crossRef" target="http://www.hist-einband.de/?wz=s007799">s007799</ref>, <ref type="crossRef" target="http://www.hist-einband.de/?wz=s007900">s007900</ref>–<ref type="crossRef" target="http://www.hist-einband.de/?wz=s007904">s007904</ref>, <ref type="crossRef" target="http://www.hist-einband.de/?wz=s007910">s007910</ref>, <ref type="crossRef" target="http://www.hist-einband.de/?wz=s007911">s007911</ref>, <ref type="crossRef" target="http://www.hist-einband.de/?wz=s007913">s007913</ref>, <ref type="crossRef" target="http://www.hist-einband.de/?wz=s007915">s007915</ref>, <ref type="crossRef" target="http://www.hist-einband.de/?wz=s007917">s007917</ref>, <ref type="crossRef" target="http://www.hist-einband.de/?wz=s007922">s007922</ref>). <locus from="Buchrücken">Rücken</locus> teilweise abgerissen. Auf dem <locus from="Buchrücken">Rücken</locus> oberes Titelschild verblasst, unten <quote>Ms. Bibl. Mur. 84</quote>. Zwei nach vorn greifende <locus from="Schliessenseite">Kantenschliessen</locus> mit Messingteilen. <locus from="Vordere_Innenseite">Spiegelblatt vorn</locus> Pergamentfragment (Antiphonar oder Graduale mit Quadratnotation), <date>15. Jh.</date>; <locus from="Hintere_Innenseite">Spiegelblatt hinten</locus> entfernt, Leimspuren einer Initiale und Notenlinien sichtbar. Vorsatzblätter (<locus from="V1r" to="V5r">I–V</locus>) Papier, Wasserzeichen <watermark>Krone</watermark>, ähnlich <bibl><hi rend="small-caps">Piccard</hi> VI, 28a (1499–1505)</bibl>.</p>
							</binding>
						</bindingDesc>
					</physDesc>
					<history>
						<origin><p><locus from="215r">215r</locus> und <locus from="399v">399vb</locus> nennt sich der Schreiber Frater <persName role="scribe">Johannes Bengel von Wimpfen</persName>, Konventuale in <placeName>Alpirsbach</placeName> und datiert den Abschluss der Arbeiten auf <date>1498</date> und den <date>22. Juni 1499</date>; weitere Datierungen <locus from="V3r">IIIr</locus> (Nachtrag) und <locus from="170v">170v</locus>. <persName role="scribe">Johannes Bengel</persName> ist möglicherweise identisch mit einem der beiden in der Konventsliste von <placeName>Alpirsbach</placeName> aufgeführten Konventualen mit dem Namen Johannes; <bibl>Klaus <hi rend="small-caps">Schreiner</hi>, Sozial- und standesgeschichtliche Untersuchungen zu den Benediktinerkonventen im östlichen Schwarzwald, Stuttgart 1964, S. 281f., Nr. 116 und 127.</bibl></p></origin>
						<provenance><p><locus from="V1r">Ir</locus> <quote>Ex libris fratris Leodegarii Brandenbergii Tugini et coenobitae Murensis. Anno <supplied>15</supplied>70</quote>, wiederholt <locus from="V1v">Iv</locus>. Zu <persName role="former_possessor" key="pnd_1203167148">Leodegar Brandenberg</persName>, <bibl><hi rend="small-caps">Strebel</hi>, Muri, S. 141–143</bibl>. Auf dem <locus from="Vordere_Innenseite">vorderen Spiegelblatt</locus> Exlibris des <orgName>Klosters Muri</orgName> (<bibl><hi rend="small-caps">Wegmann</hi> 5120</bibl>), <locus from="V6r">VIr</locus> <quote>Monasterii Murensis</quote>, <date>17. Jh.</date> <locus from="V1r">Ir</locus>, <locus from="V6v">VIv</locus>, <locus from="66r">66r</locus>, 78r, <locus from="189r">189r</locus>, <locus from="287r">287r</locus>, <locus from="399v">399v</locus> Stempel <hi rend="italic"><stamp>Kantonsbibliothek Aargau</stamp></hi>, <date>19.–20. Jh.</date></p></provenance>
					</history>
					<additional>
						<adminInfo>
							<recordHist>
								<source>
									<bibl><persName>Bretscher-Gisiger Charlotte / Gamper Rudolf</persName>, Katalog der mittelalterlichen Handschriften der Klöster Muri und Hermetschwil, Dietikon-Zürich <date>2005</date>, S. 110-112.</bibl>
								</source>
							</recordHist>
						</adminInfo>
						<listBibl>
							<bibl><hi rend="small-caps">Dahm</hi>, Inkunabelkatalog, S. 273, Nr. 867;</bibl>
							<bibl>Charles <hi rend="small-caps">Lohr</hi>, Aristotelica Helvetica, Freiburg i. Ü. 1994, S. 1f.</bibl>
						</listBibl>
					</additional>
					<msPart xml:id="kba-MurF0084_Bretscher-I">
						<altIdentifier type="partial">
							<idno>Teil 1</idno>
						</altIdentifier>
						<msContents>
							<msItem>
								<locus from="V6r" to="67r">Bl. VI–67</locus>
								<author key="pnd_100961797">Petrus Tartaretus</author>
								<title>Commentarii in magistrum Petrum Hispanum.</title> <note>Emendati per Martinum Molenfeld. Freiburg i. Br.: Kilian Fischer, 1494.</note>
								<bibl><hi rend="small-caps">Dahm</hi>, Inkunabelkatalog, S. 273, Nr. 867.</bibl>
							</msItem>
						</msContents>
						<physDesc>
							<objectDesc form="codex">
								<supportDesc material="chart">
									<collation>Bl. <locus from="V4r" to="67r">IV–67</locus>, Druck;</collation>
								</supportDesc>
							</objectDesc>
						</physDesc>
					</msPart>
					<msPart xml:id="kba-MurF0084_Bretscher-II">
						<altIdentifier type="partial">
							<idno>Teil 2</idno>
						</altIdentifier>
						<msContents>
							<msItem>
								<locus from="68r" to="69v">78r–79r[68r-69v]</locus>
								<title>De divisione philosophiae.</title>
								<incipit rend="dots-after">Philosophia generaliter capta est comprehensio veritatis</incipit>
								<note>Schematische Einteilung der philosophischen Teilgebiete.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="69v">79v[69v]</locus>
								<note>leer.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="81r" to="215r">81r–215r</locus>
								<author key="pnd_118557904">Petrus Hispanus</author>
								<title>Summulae logicales.</title>
								<note>Anfang fehlt.</note>
								<incipit>&#47;&#47; ad placitum est illa que ad voluntatem primi instituentis aliquid significat</incipit>
								<explicit>fiunt per composicionem. Et hec de exponibilibus dicta sufficiant.</explicit>
								<msItem>
									<locus from="92r">92r</locus>
									<note>Tractatus 2.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="99r">99r</locus>
									<note>Tractatus 3.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="113r">113r</locus>
									<note>Tractatus 4.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="121r">121r</locus>
									<note>Tractatus 5;</note><lb/>
									<bibl>Tractatus 1–5, vgl. Peter of Spain, Tractatus called afterwards Summule logicales, ed. Lambertus Marie <hi rend="small-caps">de Rijk</hi>, Assen 1972, S. 2, Zeile 7 – S. 77;</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="139v">139v</locus>
									<note>Tractatus 6, entspricht nicht dem bei <hi rend="small-caps">de Rijk</hi> edierten Text.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="171r">171r</locus>
									<note>Tractatus 7,</note><lb/>
									<bibl>Joseph P. <hi rend="small-caps">Mullally</hi>, The Summulae logicales of Peter of Spain, Notre Dame Ind. 1945, S. 2–128.</bibl>
								</msItem>
									<note>Vor <locus from="81r">81r</locus> ein Blatt herausgeschnitten, Textverlust.</note>
								<msItem>
									<locus from="91v" to="100v">91v–100v</locus>
									<note>Glossen:</note>
									<incipit rend="dots-after">Queritur quare iste tractatus secundus sequitur primum. Dicendum quod primo quia magis notum precedit minus notum</incipit>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="215r">215r</locus>
									<rubric>Finiunt sumule <persName role="author" key="pnd_118557904">Petri Hyspani</persName>. Et has quidem sumulas P<supplied>etri</supplied> H<supplied>ispani</supplied> scripsit atque finivit frater <persName role="scribe">Iohannes cognomento Bengel</persName> in Alpersbach anno milleno, ter .c. bis .l. quoque deno, x sex, adiuncto xxx, bis unoque remoto etc. <supplied><date>1498</date></supplied>. Laus deo</rubric><note>.</note>
								</msItem>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="215v">215v</locus>
								<note>grob gezeichnete Fratze, sonst leer.</note>
							</msItem>
						</msContents>
						<physDesc>
							<objectDesc form="codex">
								<supportDesc material="chart">
									<support><locus from="68r" to="215v">Bl. 78–215</locus>: Wasserzeichen <watermark>Hand</watermark>, entfernt ähnlich <bibl><hi rend="small-caps">Piccard</hi> I 274 (1503)</bibl> und weitere Form;</support>
									<collation>Teil 2 und 3, Handschriften.</collation>
								</supportDesc>
								<layoutDesc>
									<layout columns="2" writtenLines="17 19">Bl. 78–<locus from="215r">215</locus>: Stiftliniierung, Schriftraum <measure type="written">16–17,5 x 10,5–11,5</measure>, 17–19 Zeilen.</layout>
								</layoutDesc>
							</objectDesc>
							<handDesc hands="1">
								<handNote script="cursiva">
									<p>Jüngere gotische Kursive von der Hand des <persName role="scribe">Johannes Bengel</persName>.</p>
								</handNote>
							</handDesc>
							<decoDesc>
								<decoNote>Rubriziert.</decoNote>
								<decoNote>1–2zeilige rote Lombarden, teilweise zu Kadellen aufgelöst.</decoNote>
								<decoNote>Zu Beginn der Traktate 4–5zeilige Kadellen, zu Beginn des 4. Traktats (<locus from="113r">113r</locus>) 5zeilige violette Lombarde mit dunkelblauem Fleuronné und Ranken mit Blumenmotiven in Rot, Blau und Ocker, Buchstabenkörper mit weissen Blattranken gehöht.</decoNote>
								<decoNote><locus from="84v">84v</locus>, <locus from="88r">88r</locus>, <locus from="91r">91r</locus> und <locus from="94v">94v</locus> Schemazeichnungen.</decoNote>
							</decoDesc>
						</physDesc>
					</msPart>
					<msPart xml:id="kba-MurF0084_Bretscher-III">
						<altIdentifier type="partial">
							<idno>Teil 3</idno>
						</altIdentifier>
						<msContents>
							<msItem>
								<locus from="221r" to="399v">221r–399vb</locus>
								<author key="pnd_100961797">Petrus Tartaretus</author>
								<title>Commentationes in libros logicales Aristotelis.</title>
								<msItem>
									<locus from="221r">221r</locus>
									<note>Titel:</note>
									<incipit rend="dots-after">Magistri Petri Tartareti Parisiensis regentis commentaciones in libros Arestotelis secundum subtilissimi doctoris Scoti doctrinam atque cum passuum Scoti allegacionibus <gap reason="sampling"/> magistri Martini Moelenfelt de Livonia, per eundemque magistrum Martinum emendate in Friburgo regia universitate</incipit>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="221v">221v</locus>
									<note>leer.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="223r">223ra</locus>
									<note>Text, Anfang fehlt. Prolog:</note>
									<incipit>&#47;&#47; ex noticia terminorum</incipit>
									<explicit>quod idem est proposicio et proposicio una. Amen etc.</explicit>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="231r">231ra</locus>
									<rubric>Liber Porphirii</rubric><note>.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="253v">253vb</locus>
									<rubric>Liber predicamentorum</rubric><note>.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="282v">282va</locus>
									<rubric>Liber primus periarmenias</rubric><note>.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="305v">305vb</locus>
									<rubric>Primus liber priorum <supplied>analyticorum</supplied></rubric><note>.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="340r">340ra</locus>
									<rubric>Liber primus posteriorum <supplied>analyticorum</supplied></rubric><note>.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="366r">366ra</locus>
									<rubric>Liber primus topicorum</rubric><note>.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="385v">385va</locus>
									<rubric>Liber primus elencorum</rubric><note>.</note>
								</msItem>
								
									<note>Vor <locus from="223r">223r</locus> ein Blatt herausgeschnitten, Bl. <locus from="282r">282</locus> obere Ecke abgerissen; Textverlust.</note>
									<bibl><hi rend="small-caps">Lohr</hi>, Aristotelica Helvetica, S. 2;</bibl>
									<note>wohl Druckabschrift.</note>
								
								<msItem>
									<locus from="399v">399vb</locus>
									<rubric>Finis huius operis permaxime optatus affuit ipso die sanctorum decem milium martirum sub anno incarnacionis Ihesu Christi m.cccc.xcix. De quo laus, honor et graciarum actio sit altissimo viventi et regnanti in seculorum secula. Amen. Scriptum per fratrem <persName role="scribe">Iohannem Bengel Wimpinensem</persName> in cenobio Alpirspach professum</rubric><note>.</note>
									<finalRubric>Semper aliquid operis facito ut te dyabolus inveniat ocupatum</finalRubric><note>.</note>
								</msItem>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="400r">400r</locus>
								<title>Figura logicalis</title>
								<note>(pons asinorum).</note>
								<incipit rend="dots-after">Ut ars inveniendi medium cunctis sit facilis</incipit>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="400v">400v</locus>
								<note>leer.</note>
							</msItem>
						</msContents>
						<physDesc>
							<objectDesc form="codex">
								<supportDesc material="chart">
									<support>Bl. <locus from="221r" to="400r">221–400</locus>: Wasserzeichen <watermark>Krone</watermark>, ähnlich <bibl><hi rend="small-caps">Piccard</hi> VI, 28b (1497–1501)</bibl>.</support>
									<collation>Teil 2 und 3, Handschriften.</collation>
									<condition></condition>
								</supportDesc>
								<layoutDesc>
									<layout columns="2" writtenLines="44 53">Bl. <locus from="221r" to="400r">221–400</locus>: Begrenzung des Schriftraums mit Stift- und Tintenlinien, Schriftraum <measure type="written">20 x 13,5–14</measure>, zweispaltig (6,5), 44–53 Zeilen.</layout>
								</layoutDesc>
							</objectDesc>
							<handDesc hands="1">
								<handNote script="cursiva">
									<p>Jüngere gotische Kursive von der Hand des <persName role="scribe">Johannes Bengel</persName>.</p>
								</handNote>
							</handDesc>
							<decoDesc>
								<decoNote>Rubriziert.</decoNote>
								<decoNote>Kolumnentitel und Überschriften in Textura.</decoNote>
								<decoNote>Zu Beginn der Bücher 2–8zeilige rote Lombarden, teilweise zu Kadellen aufgelöst, vereinzelt Lombarden mit schwarzem Fleuronné.</decoNote>
								<decoNote><locus from="400r">400r</locus> Schemazeichnung.</decoNote>
							</decoDesc>
							<additions>Teil 3 durchgehend mit Marginalien versehen. Handweiser, z. B. <locus from="234r">234r</locus>, <locus from="314v">314v</locus>.</additions>
						</physDesc>
					</msPart>
				</msDesc>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<!--
		<revisionDesc>
			<change who="" when=""></change>
		</revisionDesc>
		-->
	</teiHeader>
	<text>
		<body>
			<p></p>
		</body>
	</text>
</TEI>
